…en als je het tekent? | Blogcollectief Onderzoek Onderwijs

Tekenen om te leren, het werkt!

Iets wat ik al heel lang uit eigen ervaring wist is nu eindelijk aangetoond: als je tekent, leer je beter.

In een reeks studies hebben Jeffrey Wammes, Myra Fernandes en Melissa Meade gekeken naar de effecten van het tekenen van iets en hoe dat het herinneren (leren) daarvan beïnvloedt.

[….]

In hun onderzoek, [….], hebben zij laten zien dat er meer winst te behalen is met tekenen dan met andere technieken, zoals uitweiding, visualisatie, schrijven van en zelfs overtrekken van te onthouden informatie. Het tekenen van iets werkte beter voor simpele dingen zoals het onthouden van individuele woorden, maar ook van complexere dingen zoals het onthouden van concepten en definities.

Bron: …en als je het tekent? | Blogcollectief Onderzoek Onderwijs

Kunst en inspiratie in Rotterdam

Art Rotterdam en Object 2019

Object: kunst, design, mode en architectuur

Kunst en design, Object Rotterdam 2019

Het stormde tussen de haven-inhammen. We lieten ons snel naar binnen blazen. Om deze tijd was het nog rustig in het gebouw. Wat werd ik blij van Object! Het heldere daglicht in het ruime Haka-gebouw liet de getoonde werken prachtig uitkomen. Zoals de fragiele, open ijzeren kubussen van Anne Rose Regenboog op de ruwe wand en het korstmostapijt van Lizan Freijsen op de vlekkerige grijze betonvloer. Verder verrassende beelden van Lieve Rutte, speelse objecten van Dominique Zwartelé, filosofische oplossingen van Bas Ruis, die nutteloos lijken maar heel handig kunnen zijn. Een indrukwekkende verzameling miniatuurtractoren van Floris Hoving, bijzondere keramische kunst objecten van Emilie Bobek, strakke lichtobjecten van Ingrid Roos. Prachtige kleurweefsels van Raw Color, hele mooie schoenen van Raphia en alle goeds wat ik dan nog vergeet. Met opzet vergeet ik de best-wel-leuk-maar-niet-meer-dan-dat-kadootjes, die er helaas ook waren.

Lizan Freijsen
Lizan Freijsen

Rond het Haka-gebouw waren de ateliergebouwen van de kunstenaars die in het gebied werken ook te bezoeken. Maar de tijd dwong ons naar de Van Nellefabriek.

Art Rotterdam: de kunstbeurs

We begonnen bij de zaal waarin Prospects & Concepts te zien was, nieuw talent dat gesteund wordt door het Mondriaan Fonds. Ik moest even omschakelen van de helderheid van Object naar de niet altijd zo duidelijke, maar wel betekenisvolle dingen die hier getoond werden. Kunst die nog geen herkenning oproept, die om concentratie en aandacht vraagt en visueel niet altijd sterk genoeg overkomt. Ik moet bekennen dat ik in de drukke ruis van de beurs de rust niet had om hierin mijn weg te vinden. De chaotische inrichting, met de horeca middenin, hielp ook niet echt.

Zeer incomplete verzameling mooie werken op Art Rotterdam.

De beurs, met galeriepresentaties, was over het algemeen niet heel verrassend. Wel een feest der herkenning, veel moois gezien: Evy Jokhova, Ruud Kuijer, Katrin Bremermann, Jerôme Touron, Hans Houwing, Carlos Aires, Willy de Sauter, Michael Johansson, Sjoerd Buisman, Tom Claassen. Van alles gemist ook en veel te weinig foto’s gemaakt. Te kort tijd voor zoveel kunst, zoals altijd. Maar gelukkig zijn er de websites, om dingen op te zoeken en na te genieten.

Gesignaleerde trends:

  • De kleur roze
  • Vilten oplossingen voor galmende ruimtes
  • Druipende verf- of glimmende kunststof lagen (alweer wat langer maar nog steeds niet voorbij)
  • Reacties op de afwezigheid van de piemels van antieke marmeren beelden
  • Bezems
  • Voorwerpen van doorschijnende kunststof platen in zachte snoepkleuren
  • Pijpleidingen
Naast de kunst: vergeten hoekjes
Naast de kunst, Haka-gebouw, Rotterdam

Natuurlijk moet ik ook reflecteren. Naast de kunst kijk ik anders naar de onnadrukkelijke omgeving. Vergeten hoekjes krijgen betekenis. Niet helemaal zonder gevaar: ik viel bijna naar beneden omdat er iemand tegen me aan struikelde terwijl ik naast het trapgat hurkte om de foto te maken van het tegelpatroon.

Kunst in kerken/langs oude paden

Licht

Boven mijn hoofd op het plafond verschijnt soms een bijzonder patroon van licht. Het is de weerkaatsing van zonlicht in een spiegel waarop stenen liggen. Dit beeld doet me denken aan het licht in de kerk vroeger, op mooie zondagen, als het feestelijk door de gebrandschilderde vensters viel.

Schrijven met licht

Vóór de zomer van 2016 begon ik met tekeningen in de computer of op papier of met ingescande papiertjes en voorwerpen. Ik had nog nooit een foto uit de camera gebruikt om iets te maken. Op een ochtend in juni zag ik plotseling de bewegende lichtvlekken in de deuropening, van het zonlicht dat door het bladerdak scheen van de Prunus naast de deur. Dat moment vroeg erom een foto te gebruiken als basis, want het klopt: fotografie is ‘schrijven met licht’.

Daarna zag ik overal bijzondere licht- en schaduwvlekken waarvan ik iets wilde maken. Die zomer maakte ik ook de serie die  begon met een foto van de spiegeling van zonlicht, geprojecteerd op het plafond.

Licht wordt beeld

Met deze foto speelde ik een associatief spel. Door kleur aan te brengen op selectieve plaatsen veranderde ik de sfeer. Met de muis tekende ik nieuwe lijnen en verlopen, gumde of knipte deze weer gedeeltelijk weg, voegde extra vormen toe. Zoals de ambachtelijke drukker drukgangen maakt, bouwde ik in de computer het beeld in lagen op, verschillend van kleur, structuur, dichtheid en transparantie. Het beeld werd persoonlijk.

Spiegeling

De resultaten die me bevielen sloeg ik op. Hieruit ontstond een een serie van 85 beelden met de titel Spiegeling. Daarvan is nu een selectie, uitgeprint en ingelijst, in de Ludgeruskerk in Balk tentoongesteld.

Kunst in kerken/langs oude paden

Nu, in 2018, valt alles op zijn plaats. De kerk, het lichtspel, de associaties die mensen bij dit werk hebben: cellen, embryo’s, schepping en begin van het leven, en ook het einde ervan. De kringloop.

Collages is geopend!

Nu te zien in Kunsthuis Secretarie in Meppel: de tentoonstelling Collages. Gastcurator is Hans Emmelkamp, die zelf collages maakt en, jawel, op dit moment ook exposeert in Kunstlokaal №8.

Het was een drukke, gezellige opening op zondag 15 april, met een woordje van Jan Willem Kok van stichting ArtPhy, muziek door Rudi Kaldenberg en Jan Bartlema en veel fijne gesprekken. De diversiteit van het medium collage komt in de tentoonstelling, hoewel niet heel groot, goed tot uitdrukking. Je kunt de tentoonstelling Collages nog bezoeken tot 8 juli, dus tijd genoeg.

Uit Van Dale:

moeder (de; v; meervoud: moeders)

  1. 1 – vrouw die één of meer kinderen heeft
  2. 2 – vrouw die als een moeder zorgt: Moeder Aarde, Moeder Natuur de aarde, de natuur (gezien als moeder)
  3. 3 – oorsprong, bron: de angst is de moeder van de nervositeit

Moederdag, moederen, moederkloek, moederland, moederliefde, moederschoot, moedertaal, moedervlek…

Op 13 mei zal ik een workshop collage geven voor mensen van 8 tot 88 jaar.

Verras jezelf en doe mee!

Materiaal: cadeaupapier, pakpapier, kranten, bakpapier, kastpapier, toiletpapier, keukenpapier, bedrukt papier uit boeken en tijdschriften, papieren zakjes en -tasjes, behangpapier, patroonpapier, vloeipapier en meer.

Thema: moeders.

Aanmelden kan via Kunsthuis Secretarie, telefoon 0522850644, e-mail info@kunsthuissecretarie.nl

Hoe een wassen beeld verloren gaat en in brons verandert

Bronsgieten op MIET-AIR

We gaan kijken bij het bronsgieten. Het bloemstuk van LindeStede en de Sint Franciscusschool  gaat vereeuwigd worden! Inmiddels is in de gipsen mal de was verbrand in de oven. Het bloemstuk bestaat dus niet meer. In de mal zit nu een ingewikkeld doolhof van holtes en kanalen, op de plaatsen waar eerst de was heeft gezeten. Wat er na het bronsgieten uit de mal zal komen, is nog een raadsel. Het kán mislukken.

Lees eerst wat vooraf ging.

De mal wordt voorbereid

Buiten onder het afdak wacht de gietkroes met brons in het vuur tot het heet genoeg is om te gaan gieten.
De grote mal van ons bloemstuk is heel zwaar. Met de heftruck tilt Loek hem voorzichtig uit de oven en rijdt hem naar de gietplaats. Daar moet al het gruis, dat in de mal gekomen is, er weer uit gezogen worden. Want waar gruis zit, kan geen brons komen.

Volle kroes, staat er op de bovenkant van de mal. Dat zou ongeveer 50 kilo brons moeten zijn. Dat is wel even wat zwaarder dan een volle gieter met 10 liter water!
In het grote gat in het midden zal het vloeibare brons gegoten worden, terwijl via de kleine gaatjes de lucht uit de holtes kan ontsnappen. Om de mal wordt plastic gewikkeld, om het risico op breken te verkleinen en het gietgat af te dichten tegen vuil.
Daarna wordt onze mal voorzichtig van de heftruck af geschoven en op een laag zand geplaatst, samen met enkele kleinere mallen, met ijzeren schotten eromheen. Ertussen komt ook zand, dat stevig wordt aangestampt. Ook al om het risico op breuk tijdens het gieten te beperken. Een flink aantal mensen helpt mee, ook hun werk zit in mallen die vandaag gegoten worden.

Het gieten kan beginnen

Voor het gieten moet je sterk zijn, want de kroes is zwaar, met 50 kilo vloeibare brons erin. De kroes gloeit, als hij met een tang uit het vuur wordt gehaald. Helemaal aan de overkant ruik ik het, en voel de warmte die het 1200 graden hete brons uitstraalt. Marcel krijgt beschermende kleding en na een korte instructie mag hij assisteren. Aan weerszijden houden Loek en een andere ervaren bronsgieter de gietkroes in evenwicht in een beugel aan lange stokken. Het brons lijkt vloeibaar vuur, als Loek de kroes kantelt en het brons rustig en precies in de mal giet. Zou het brons de weg weten in dat doolhof van holtes dat ons bloemstuk nu is, en alle ruimtes vullen?
Na onze mal is er nog wat brons in de kroes over voor de twee kleintjes. De grotere moeten wachten op de volgende gietbeurt. Het vloeibare brons koelt af van helder oranje naar rood en later naar groenig, en wordt hard. De mal straalt nog lang warmte uit.

Zou het gelukt zijn?

De volgende dag is het brons voldoende hard geworden om het beeld uit te kappen. Eerst wordt de buitenste laag gips eraf geklopt met de hamer. Omdat het bloemstuk te kwetsbaar is om er op te slaan, spuiten we de rest van de mal eraf met de hogedrukspuit.
Plotseling wordt er aan de buitenkant een bloem zichtbaar, en daarna zien we ze een voor een tevoorschijn komen. Het stuk brons dat het gietgat is geweest, kan er nu af worden gezaagd. De gietkanalen onder de onderplaat lijken wel boomwortels! Op sommige plaatsen zitten dunne bronzen tussenschotjes. Die zijn erin gekomen door kleine scheurtjes in de mal. Dat is normaal.

Het gips binnenin het beeld spoelt beetje bij beetje weg, tot er echt een bronzen bloemstuk tevoorschijn is gekomen! Bijna 50 kilo zwaar. Nat nog, met uitsteeksels waar het brons in de ontluchtingskanalen is gelopen. Maar wat is-ie mooi! Opgetogen vertrekken we, het beeld achterlatend voor de afwerking.

 

 

Intussen, bij de bronsgieter

bij de bronsgieter

Het bloemstuk van LindeStede en de Sint Franciscusschool is nu bij de bronsgieter, op MIET-AIR, in voorbereiding voor het brons. Dit voorbereiden blijkt veel meer werk te zijn dan ik dacht!

Verslagen uit de werkplaats

Elk kunstwerk is anders, dus eerst moet er goed worden nagedacht over de constructie van de aanvoerkanalen voor het brons en de ontluchtingskanalen.
De bronsgieter, Loek Hambeukers, is een zeer ervaren kunstenaar die vooral werkt in brons. Vanuit zijn werkplaats houdt hij ons op de hoogte met foto’s en verhalen.
Op de foto’s hieronder is te zien hoe hij de ontluchtingskanalen heeft aangebracht, in speciale, roodgekleurde was, zodat hij de structuur goed kan zien.

De giet- en ontluchtingskanalen zijn gemaakt, de mal wordt gegoten

Op de foto’s hier linksboven is het beeld te zien met de kanalen. Het staat klaar om de gipsmal te gieten. Daarnaast, op de foto rechtsboven, is de gips inmiddels om het beeld gegoten en hard geworden. Je ziet het beeld niet meer, want het zit nu in de gipsmal. De mal is ondersteboven gekeerd, zodat het piepschuim waarin we de stelen gestoken hebben, kan worden verwijderd.

Links onderaan zie je dan de schone onderkant, met de puntjes van de stelen. Aan de stelen komen de grote toevoerkanalen voor het brons. Op de foto middenonder zie je daarvan een begin. Op de foto rechtsonder zijn alle gietkanalen voor het brons aangebracht. In het vierkant is inmiddels ook een dunne laag was aangebracht voor de onderplaat. Het witte ‘bekertje’ bovenin zal het gat vormen waar later het brons in gegoten wordt. De rechtopstaande rode staafjes zijn de ontluchtingskanalen. Zonder deze zouden er tijdens het gieten luchtbellen in de mal komen, waardoor het brons niet alle plaatsen zou kunnen bereiken.
Vervolgens kan de mal worden afgemaakt met nog een laag gips erbovenop.

De gipsen mal met de was staat in de oven

Op de laatste foto’s staat onze mal in de oven. Samen met nog veel meer mallen, waarin werk zit van andere kunstenaars, wordt de oven gestookt. De temperatuur loopt in een paar dagen heel langzaam op naar 700 graden en koelt dan heel langzaam weer af. Door de hitte smelt de was eruit en brandt alles wat brandbaar is weg. Als de mal uit de oven komt, zit er een holle, ‘negatieve’ ruimte in waar de was gezeten heeft. Daarin zal het brons worden gegoten.

(Fotoverslag: Loek Hambeukers)

Collages

tentoonstelling collages


Ik doe mee aan de tentoonstelling Collages ‘kunst- en plakwerk’ in Kunsthuis Secretarie, Meppel, van 14 april t/m 8 juli 2018. 

Van mij zijn digitale collages te zien, o.a. de serie Tijd | Momenten. Dit werk gaat over waarneming. Elke collageversie afzonderlijk is een moment uit de tijd, in steeds veranderend licht. De 50 collages zijn samengesteld uit verschillende knipsels van tekeningen in de computer.

Op de website van Kunsthuis secretarie:

De Franse titel Collages moge duidelijk zijn; coller betekent plakken.

Op zich zelf is de collagetechniek dus niets bijzonders. Het is gewoon ‘plakwerk’.

De collagetechniek als kunstvorm is echter wel bijzonder. De kunstenaar gebruikt bestaande beeldfragmenten (foto’s, knipsels etc), die hij verzameld heeft en gaat deze vervolgens spelenderwijs ordenen, verschuiven/ veranderen etc.

Na lang ‘wikken en wegen’ worden de beeldfragmenten definitief op een ondergrond geplakt. Op deze manier wordt er met ‘geleend’ materiaal een nieuw beeld gecreëerd. De essentie van de collage als kunstvorm is dat alles zó samengevoegd is tot een samenhangend geheel, dat het uiteindelijke totaalbeeld een nieuwe expressieve identiteit gaat aannemen. In deze tentoonstelling willen wij een zo breed mogelijk scala van de collage techniek tonen.


Uitnodiging voor de opening van de tentoonstelling collages

Van de collagetechniek wordt in de kunst meer gebruik gemaakt dan je beseft. Het bij elkaar brengen en rangschikken van (hergebruikt) materiaal tot een nieuw op zichzelf staand kunstwerk, is een kunstvorm die al omarmd wordt sinds de kubisten in het begin van de twintigste eeuw. In Kunsthuis Secretarie is het werk van hedendaagse vertegenwoordigers van verbazend uiteenlopende en eigentijdse collage- technieken te zien. 

Kunstwerken van Birgit Speulman (Jubbega), Marcel Prins (Jubbega), Jens Thiele (Münster), Mirjam Hagoort (Amsterdam), Ron van der Werf (Apeldoorn), Hans Emmelkamp (Meppel) en Bertus Halfwerk (Blankenham) maken deel uit van collecties in binnen- en buitenland. 

De opening zal op ZONDAG 15 APRIL OM 16:00 UUR worden verricht door Jan Willem Kok, initiatiefnemer en voorzitter van stichting ArtPhy.
Muzikaal intermezzo op piano en gitaar door Rudi Kaldenberg en Jan Bartlema. U bent van harte uitgenodigd. 

Op 13 mei geef ik een workshop collage

Kunsthuis Secretarie heeft kunsteducators Birgit Speulman en Diny Kiers bereid gevonden workshops collage te geven. Sta versteld van jezelf op 13 mei of 24 juni.
Nadere info www.kunsthuissecretarie.nl 


kunsthuis secretarie  

openingstijden 

dinsdag t/m zondag: 13.00 – 17.00 uur
donderdag: 10.00 – 17.00 uur 

Hoofdstraat 22 Meppel
postadres: Grote Akkerstraat 10 7941 BB Meppel
telefoon 0522 850 644
e-mail
info@kunsthuissecretarie.nl
www.kunsthuissecretarie.nl

Geschikt voor LindeStede

bloemstuk

De bloemen zijn geschikt

De wassen bloemen die bewoners van LindeStede hebben gemaakt samen met leerlingen van groep 8 van de Sint Franciscusschool, zijn voorzichtig geschikt tot een speels boeket. Het is van alle zijden boeiend om naar te kijken, er is geen achterkant.

Op naar de bronsgieter

De bronsgieter zal er de komende weken een blijvend ruimtelijk stilleven van gaan maken.

Geschikt
Het bloemstilleven van was in acht aanzichten van negen foto’s.

Inspiratie cadeau!

inspiratie cadeau

Van een lieve vriendin kreeg ik een heel bijzonder verjaardagscadeau. Die verjaardag is al even geleden, het cadeau mocht ik afgelopen weekend ‘uitpakken’.

Vrijdag

Het begon met een veerboot. Daarna een kamer met prachtig uitzicht over de Waddenzee. Eigenlijk was dat al genoeg.

Maar het eiland wekt een verlangen op naar uitwaaien en zoute vlagen in je gezicht en licht en hoge luchten. Dus gingen we fietsen, tegen de wind in tegen de duinen op, langs het Groene Strand en het Donkere Bos. Daarna te voet langs Griltjesplak, over de zeereep het ruige strand op.

Terug bij de haven zochten we bescherming in het Wakend Oog met muntthee en warme broodjes.

Zaterdag

De volgende dag begon met een stralend blauwe hemel boven het drooggevallen wad. Het was windstil. Kort daarop veranderde het blauw in nevelig lichtgrijs. De windstilte bleef, zodat we zonder enige moeite over de waddendijk naar de Wierschuur fietsten, langs duizenden drukdoende vogels.

De hemel leefde, het wad leefde, het water leefde en alles riep. Ganzen, wulpen, scholeksters, strandlopertjes en allerlei vogels die ik niet ken.

De rust over de dijk, landinwaarts, was opvallend, met hier en daar het zingen van kleine vogels in de struiken.

Na een korte stop in het Heartbreak Hotel, dat geen hotel is maar een strandpaviljoen waar je heerlijke taart kunt eten,  zochten we het strand op. Het was inmiddels vloed. Op de grens tussen land en water kwamen groepen meeuwen bij elkaar, vlogen ineens massaal op en daalden even massaal verderop weer neer, als golven, maar met grotere interval.

Altijd weer is de vloedlijn anders. Deze keer lagen er een massa zee-egels, krabben, scheermessen, zeesterren en een enkel bosje wier met felgekleurd touw. Daartussen vond ik opvallend veel kleine dode platvissen, op hun gekleurde boven- of witte onderzijde. De meeuwen aten niet van de vissen. Waren ze al te lang dood? En hoe kwam het, dat ze stierven? Ze lagen zo mooi, zo teer stil.

Met rode wangen van de buitenlucht aten we later in het dorp garnalenkroketjes met de smaak van zee. Vanachter de zoute ruiten van de snelboot verdween het eiland snel achter ons. Het nagenieten begon al.

Ik kreeg niet alleen twee dagen wandelen en fietsen, maar vooral ook inspiratie cadeau. En het is waar: ervaringen krijgen is veel fijner dan spullen.

Grijs, groen en gelukkig

grijs, groen en gelukkig - quatre-mains

Het thema van LindeStede in deze periode is ‘grijs, groen en gelukkig’. Er wordt onder andere gewerkt aan een beleeftuin op het terrein. Het project met de leerlingen van de Franciscusschool vindt ook plaats in het kader van dit thema.

De laatste keer

In een heerlijk ontspannen sfeer bouwden de duo’s van de laatste groep verder aan hun bloemen. Al doende kregen ze er meer handigheid in, de was raakte steeds sneller op en de bloemen groeiden tot pioenen en rozen, trossen veldbloemen en riddersporen met stevige stelen.

Voor de meeste bewoners was het een plezierige ontdekking, dat ze samen met de kinderen zo iets moois konden maken. Ze zijn er echt en met recht trots op. Een van de heren schreef: “het zijn allemaal sterren, hier aan tafel“; doelend op de kinderen. Een ander schreef: “ik vind het geweldig, wat ik heb gedaan“. Ook voor de kinderen was het genieten. Een meisje: “G. vond het hartstikke leuk om te doen, en vond het leuk om met mij te doen“. Een ander: “We hebben het super leuk gehad samen“.
Zij hadden allemaal weer een klein zelfgemaakt cadeautje voor de bewoners meegenomen, zo lief! Aan het eind van de ochtend brachten de kinderen hen  weer terug naar de afdeling en namen afscheid. Maar niet voor altijd.

Want we hebben groen licht voor de bronsgieter! Daarom konden we tegen alle deelnemers zeggen: “tot ziens bij de onthulling in mei”. Nu volgt een ander spannend proces: het samenstellen en vormgeven van het bloemstuk, het maken van de gipsmal en het daadwerkelijke gieten.
Ik ben erg benieuwd hoe het bloemstuk eruit komt te zien en wat de deelnemers ervan vinden, als ze het te zien krijgen. Ik hoop dat ze er ‘grijs, groen en gelukkig’ van worden, en vooral dat laatste.

grijs, groen en gelukkig
Dubbelportretten van de makers met hun bloemen

Lees ook mijn verslagen van de voorgaande activiteiten met ouderen en kinderen.