Digitaal: tekenen en schilderen met de muis

digitale collage: tekenen en schilderen met de muis.

Nieuwe gereedschappen

Digitaal: tekenen en schilderen met de muis. Weer fris aan de slag, want ik heb eindelijk nieuwe teken/foto/opmaakprogramma’s! Ik heb Affinity Design, Photo en Publisher aangeschaft. En nu ben ik mezelf wegwijs aan het maken.

Mijn oeroude Photoshop rammelde aan alle kanten. Het laatste probleem was dat de tekenspullen plotseling niet meer beschikbaar waren. Iedere keer als ik een kwast of gummetje of een selectiegereedschap selecteerde sloot het programma af: poef! Weg. Zomaar. Daar was geen oplossing voor te vinden, behalve me vastleggen voor een licentie-abonnement met een te hoog maandelijks terugkerend bedrag. Nieuwe digitale tekeningen kon ik daarom niet maken. Gelukkig werkte mijn analoge gereedschapskist wel en ik heb in september en oktober dan ook hard gewerkt aan een nieuwe serie op papier. In november heb ik dit werk geëxposeerd in Kunstlokaal No8, samen met het werk van Irma Horstman.

Laag over laag

tekenen met de muis

Begin oktober had ik nieuwe tekeningen gemaakt met Sketchy Structures. Daarmee wilde ik graag verder. De eerste tekening heb ik bewerkt met Affinity Photo, zoals ik dat ook zou hebben gedaan met Photoshop, laag over laag, wat een mooie aanleiding was om de mogelijkheden uitgebreid te onderzoeken. Het werkt een beetje anders. Er bestaat geen Nederlandse versie, dus aan de namen moet ik soms even wennen en natuurlijk kon ik ook niet alles meteen vinden. Heel fijn vind ik de live filter layers, laagaanpassingen die niet definitief zijn en die je desgewenst ook weer zelf als lagen kunt verplaatsen, uitschakelen of dimmen.

Scheuren en schilderen

Ik laat de ‘sketchy structures’ even liggen, want ik wilde een beetje experimenteren met het programma en proberen in hoeverre ik het analoge tekenen en schilderen, knippen en plakken kon benaderen. Met de serie hieronder ben ik gestart in Affinity Designer, waarna ik al snel ben doorgegaan in Affinity Photo. Dat voelde meer intuïtief, meer als krijt en verf. Het duurde even tot ik de set potloden, krijtjes en kwasten in het menu had gevonden maar die is er wel degelijk. En wat heel lekker is: er is een mix-kwast waarmee je pixels kunt ‘smeren’ alsof je nat-in-nat werkt. Verder heb ik veel gebruik gemaakt van de selectiegereedschappen om losse delen te creëren.

Gestructureerd

Detail uit digitale tekening, schilderen met de muis.

Inmiddels vond ik het wel nodig om een aantal mogelijkheden heel gestructureerd te gaan onderzoeken. Daarvoor heb ik om te beginnen een vlak gevuld met grijze ‘verf’ strepen van links naar rechts in verschillende structuren en grofheden. Vervolgens werd dat vlak in verticale stroken verdeeld. Die heb ik verschoven en in het resultaat een aantal selecties gemaakt, gekleurd, en allerlei laagaanpassingen toegepast, stuk voor stuk. Niet alles levert natuurlijk een even plezierig beeld op om naar te kijken, maar zo kreeg ik wèl meer grip op de (voor mij) bruikbare mogelijkheden. Hieronder zie je wat voorbeelden en daaronder een paar uitsnedes.

Digitaal: tekenen en schilderen met de muis

Misschien best gek om met een muis te tekenen terwijl er ook tekentablets bestaan en iPads pro, waarop je direct met pennen of vingers kunt tekenen. Maar ik doe het zo al jaren. Het enige wat ik misschien mis is dat ik de druk niet kan variëren, wat wel kan met een tablet of een iPad. Photoshop had ik al in 1996, dus nu overstappen naar iets anders is wel echt een beetje opnieuw beginnen. Maar ik houd van leren. En Affinity is, kan ik alvast wel zeggen, erg goed. Wat ik nu nog mis in het programma ga ik vast nog wel vinden.

Analoog

analoog, werk op papier @ Birgit Speulman

Werk op papier

Duo-expositie in Kunstlokaal №8, 2 t/m 10 november 2019. Van mij zal werk op papier te zien zijn, Irma Horstman maakt een installatie van 3D-pen objecten.

Na alle drukte van de afgelopen maanden in ons eigen Kunstlokaal №8 en essentie met 4+ in Zonnestraal ben ik nu volop aan het werk voor mijn eigen expositie.

Met het digitale werk van de laatste jaren zou ik best een tentoonstelling kunnen vullen, hoewel ik erg graag aan een nieuwe serie zou beginnen. Maar mijn (oude) Photoshop doet raar: ik kan de tekengereedschappen in de zijbalk plotseling niet meer gebruiken, want dan sluit het programma zomaar ineens af. Alleen het menu werkt nog goed. Wist niet dat zo’n stukje software aan slijtage onderhevig was… maar niet getreurd, er bestaat ook nog zoiets als papier en tekenmateriaal.

Maar zijn het tekeningen?

Het Kunstlokaal is leeg, dus ik heb nu alle ruimte om breeduit met analoge middelen te werken. Ik maak geen afbeeldingen van iets. Na een eerste idee: een kleur, een vorm, laat ik me leiden door het beeld dat groeit met elke beweging van mijn hand. Er ontstaan daardoor dingen die ik niet bedacht heb, maar wel gemaakt. Toch is het geen toeval. Ik zoek mijn weg, weet niet waar dit naartoe gaat, heb desondanks een stevig idee van wat ik wil. Ik teken, arceer, kras, smeer, veeg en scheur. Tegen elkaar, in elkaar, door elkaar. ‘Zwarter, deze vorm. Warmer. Niet zo dicht! Maak het losser, lichter.’ Ik ben geconcentreerd. Het moet kloppen. Ik werk organisch en vaak lijkt het resultaat ook op iets dat gegroeid is of door natuurlijke processen is ontstaan.

Materiaal

Ik werk op wit papier, met houtskool, grafiet, pigment, pastelkrijt en oliepastel. De houtskool heb ik zelf gemaakt, met takken van de hazelaar in de tuin. Vorig jaar gaf Lisanne Sloots een workshop in het Amstelpark. Dat was een middag vol vuur met houtskool als resultaat. Die hazelaar-houtskool is niet zo zwart, maar wel mooi zacht en fijn om mee te werken. De pigmenten zijn rode en gele oker, het blauw is pastelkrijt. Het materiaal gebruik ik op uiteenlopende manieren, ik houd van experimenteren en de tegenstelling tussen grof en fijn, hard en zacht.

Maar zijn het tekeningen?

Het werk in de tentoonstelling, november 2019 in Kunstlokaal №8

Groei en structuur

groei en structuur

Sketchy structures

groei en structuur

Bij toeval kwam ik dit online tekengereedschap tegen. Met elke muisbeweging ontstaan vanzelf extra lijnen tussen de lijnen die je al hebt gemaakt, alsof het leeft: groei en structuur. Het lijkt een beetje alsof je tekent met dunne elastiekjes, waar aan getrokken wordt. Je kunt een aantal instellingen aanpassen, onder andere rechte of kromme lijnen en de dichtheid van de structuur. Je kunt, net zoals met bijna elk tekengereedschap, na enige oefening tekenen wat je maar wilt: gebouwen, gezichten, landschappen. Maar het is vooral ook heel leuk om er zomaar wat mee te spelen.

Serie A: steen met gat

Deze vorm ging enigszins in tegen de structuur die ‘vanzelf’ ontstaat in het programma. Een leuke uitdaging. De tekening heb ik bewaard en zoals ik vaak doe, ben ik ermee verder gegaan door kleur, transparantie en andere structuren toe te voegen en de samengevoegde lagen weer te bewerken. De ‘steen met gat’ is een mooi symbool.

groei, eerste fase
6 uit een serie van 21

Serie B: groei

tweede fase
1 uit een serie van 16

Na de ‘steen’ te hebben getekend, ontdekte ik dat het ‘tekenpapier’ veel groter was en ben ik de vorm verder gaan uitbreiden. Ook deze tekening heb ik verder bewerkt. Maar ik vind de vorm achteraf niet zo geslaagd als eindproduct.

Serie C: groei en structuur

Nadat ik de tekening weer verder had uitgebreid, ontstond in de derde groeifase de laatste reeks vanuit de ‘steen’. De steen wordt een organisme. En de beelden gaan steeds meer op klassieke grafiek lijken.

derde en laatste fase
6 uit een serie van 46

Structuur

Daarna ben ik een heel nieuwe tekening begonnen, teruggrijpend op een eerste experiment met het programma. In deze serie heb ik me beperkt tot een organische rasterstructuur. Nog best lastig met die trekkende ‘elastiekjes’. En ook deze tekening is bewerkt met kleur. Verschillende lagen zijn over elkaar gelegd en verschoven.

structuur
4 uit een serie van 24