Intussen, bij de bronsgieter

bij de bronsgieter

Het bloemstuk van LindeStede en de Sint Franciscusschool is nu bij de bronsgieter, op MIET-AIR, in voorbereiding voor het brons. Dit voorbereiden blijkt veel meer werk te zijn dan ik dacht!

Verslagen uit de werkplaats

Elk kunstwerk is anders, dus eerst moet er goed worden nagedacht over de constructie van de aanvoerkanalen voor het brons en de ontluchtingskanalen.
De bronsgieter, Loek Hambeukers, is een zeer ervaren kunstenaar die vooral werkt in brons. Vanuit zijn werkplaats houdt hij ons op de hoogte met foto’s en verhalen.
Op de foto’s hieronder is te zien hoe hij de ontluchtingskanalen heeft aangebracht, in speciale, roodgekleurde was, zodat hij de structuur goed kan zien.

De giet- en ontluchtingskanalen zijn gemaakt, de mal wordt gegoten

Op de foto’s hier linksboven is het beeld te zien met de kanalen. Het staat klaar om de gipsmal te gieten. Daarnaast, op de foto rechtsboven, is de gips inmiddels om het beeld gegoten en hard geworden. Je ziet het beeld niet meer, want het zit nu in de gipsmal. De mal is ondersteboven gekeerd, zodat het piepschuim waarin we de stelen gestoken hebben, kan worden verwijderd.

Links onderaan zie je dan de schone onderkant, met de puntjes van de stelen. Aan de stelen komen de grote toevoerkanalen voor het brons. Op de foto middenonder zie je daarvan een begin. Op de foto rechtsonder zijn alle gietkanalen voor het brons aangebracht. In het vierkant is inmiddels ook een dunne laag was aangebracht voor de onderplaat. Het witte ‘bekertje’ bovenin zal het gat vormen waar later het brons in gegoten wordt. De rechtopstaande rode staafjes zijn de ontluchtingskanalen. Zonder deze zouden er tijdens het gieten luchtbellen in de mal komen, waardoor het brons niet alle plaatsen zou kunnen bereiken.
Vervolgens kan de mal worden afgemaakt met nog een laag gips erbovenop.

De gipsen mal met de was staat in de oven

Op de laatste foto’s staat onze mal in de oven. Samen met nog veel meer mallen, waarin werk zit van andere kunstenaars, wordt de oven gestookt. De temperatuur loopt in een paar dagen heel langzaam op naar 700 graden en koelt dan heel langzaam weer af. Door de hitte smelt de was eruit en brandt alles wat brandbaar is weg. Als de mal uit de oven komt, zit er een holle, ‘negatieve’ ruimte in waar de was gezeten heeft. Daarin zal het brons worden gegoten.

(Fotoverslag: Loek Hambeukers)

Geschikt voor LindeStede

bloemstuk

De bloemen zijn geschikt

De wassen bloemen die bewoners van LindeStede hebben gemaakt samen met leerlingen van groep 8 van de Sint Franciscusschool, zijn voorzichtig geschikt tot een speels boeket. Het is van alle zijden boeiend om naar te kijken, er is geen achterkant.

Op naar de bronsgieter

De bronsgieter zal er de komende weken een blijvend ruimtelijk stilleven van gaan maken.

Geschikt
Het bloemstilleven van was in acht aanzichten van negen foto’s.

Grijs, groen en gelukkig

grijs, groen en gelukkig - quatre-mains

Het thema van LindeStede in deze periode is ‘grijs, groen en gelukkig’. Er wordt onder andere gewerkt aan een beleeftuin op het terrein. Het project met de leerlingen van de Franciscusschool vindt ook plaats in het kader van dit thema.

De laatste keer

In een heerlijk ontspannen sfeer bouwden de duo’s van de laatste groep verder aan hun bloemen. Al doende kregen ze er meer handigheid in, de was raakte steeds sneller op en de bloemen groeiden tot pioenen en rozen, trossen veldbloemen en riddersporen met stevige stelen.

Voor de meeste bewoners was het een plezierige ontdekking, dat ze samen met de kinderen zo iets moois konden maken. Ze zijn er echt en met recht trots op. Een van de heren schreef: “het zijn allemaal sterren, hier aan tafel“; doelend op de kinderen. Een ander schreef: “ik vind het geweldig, wat ik heb gedaan“. Ook voor de kinderen was het genieten. Een meisje: “G. vond het hartstikke leuk om te doen, en vond het leuk om met mij te doen“. Een ander: “We hebben het super leuk gehad samen“.
Zij hadden allemaal weer een klein zelfgemaakt cadeautje voor de bewoners meegenomen, zo lief! Aan het eind van de ochtend brachten de kinderen hen  weer terug naar de afdeling en namen afscheid. Maar niet voor altijd.

Want we hebben groen licht voor de bronsgieter! Daarom konden we tegen alle deelnemers zeggen: “tot ziens bij de onthulling in mei”. Nu volgt een ander spannend proces: het samenstellen en vormgeven van het bloemstuk, het maken van de gipsmal en het daadwerkelijke gieten.
Ik ben erg benieuwd hoe het bloemstuk eruit komt te zien en wat de deelnemers ervan vinden, als ze het te zien krijgen. Ik hoop dat ze er ‘grijs, groen en gelukkig’ van worden, en vooral dat laatste.

grijs, groen en gelukkig
Dubbelportretten van de makers met hun bloemen

Lees ook mijn verslagen van de voorgaande activiteiten met ouderen en kinderen.

Onvermoede talenten in Lindestede

bloemtros - onvermoede talenten

Kinderen en bewoners van verpleegcentrum Lindestede in Wolvega maken samen bloemen van was. Iedereen doet dit voor het eerst, samen ontdekken ze materiaal, techniek en vorm. Het plezier en de voldoening delen ze. Er komen, extra verrassing, onvermoede talenten tevoorschijn.
Als alle bloemen klaar zijn, maken we er een boeket van. Het bloemstuk zal, in brons vereeuwigd, een permanente plaats krijgen in de nieuwe beleeftuin van het centrum.

Intussen zijn er al een heleboel bloemen gemaakt, de twee voorgaande groepen hebben flink hun best gedaan, terwijl ze genoten van elkaars gezelschap en de nieuwe ervaring.

De eerste keer voor de derde groep

De derde en laatste groep is aan de beurt. Op tafel staan kleurige boeketten, er liggen tuinbladen en flora’s en voor elk duo ligt er er een placemat klaar met wat boetseerwas en een takje  Acht nieuwe leerlingen vormen duo’s met acht nieuwe bewoners, deze keer hoofdzakelijk mannen, niet allemaal zo oud, wel met geheugenproblemen.

De sfeer is heel anders dan met de vorige bewoners, die bijna allemaal hoogbejaard zijn. Het vormen met was is ook in deze groep een flinke uitdaging. Eerst een plukje was warm maken in de handpalm, dan rustig kneden tot het zacht genoeg is om te verwerken. Een beginnetje maken door een bolletje goed aan de tak te kneden. Daaraan vast de bloemblaadjes. Rozen zijn favoriet. ‘Roosje m’n Roosje, dat is een liedje’. Ik stimuleer ze om de plaatjes en de bloemen op tafel te gebruiken als inspiratiebron en als houvast, maar niet als dwingend voorbeeld, zodat de eigen fantasie een kans krijgt. De kinderen nemen veelal het voortouw, maar de bewoners laten zich ook niet onbetuigd. Meeldraden ‘voor het stuifmeel’, een stamper in het midden en bladeren langs de steel ‘dat is wel uniek, hè?’ en soms doornen.

Beeldende en verbale talenten

J. zat eigenlijk klaar om te gaan vissen, maar er lag nog een restje ijs op de vijver, dus dat ging niet door. Hij gaat zitten, pakt wat onwennig een stukje was en probeert een plat klaverblad. Daar kijkt hij een tijdje tevreden naar. Dan buigt hij de hoeken om en er ontstaat een ruimtelijke vorm. Hij krijgt er lol in, ontdekt opgetogen dat hij dit goed kan. Blaadje voor blaadje bouwt hij zorgvuldig op tot hij een grote tros heeft gecreëerd, langs de hele lengte van de tak die als steel dient. Tegelijkertijd maakt hij grapjes met A, de leerlinge naast hem.
Meneer B. kwam moeilijk uit bed, maar eenmaal gearriveerd geniet hij zichtbaar en omkleedt alle gebeurtenissen met prachtige, bloemrijke formuleringen. Hij zou de bloem (‘een rode roos’) het liefst op het graf van zijn vrouw leggen om dit met haar te delen. We vinden vast wel tijd om een extra bloem voor haar te maken.

Het is een levendige ochtend. De leerlingen gaan, vol van deze nieuwe ervaring, druk napratend op weg naar school. Volgende week de laatste keer alweer…

Ouderen en kinderen boetseren samen (deel twee)

ouderen en kinderen boetseren samen - deel twee

Verse bloemen van nieuwe duo’s.

Vandaag begonnen acht nieuwe kinderen uit groep 8 van de Sint Franciscusschool samen met acht nieuwe bewoners van Lindestede aan verse bloemen van was. Voor deze groep was alles weer nieuw. Waar nodig heb ik ze per duo laten zien hoe je de was kunt kneden en vormen.
Daarna wilden ze weten hoe je de bloem aan een tak vastmaakt. Door eerst een bolletje op de tak vast te  maken krijg je een knop of een bloemhoofdje, waarna je er de bloemblaadjes omheen kunt vormen. Wel goed aansmeren, anders vallen ze er weer af!

“Dit heb ik nog nóóit gedaan!”

De kinderen maken heel wat mee. De ouderen wonen niet voor niets in een verpleeginstelling. Sommigen hebben een herseninfarct gehad of zijn aan een rolstoel gebonden. Anderen zijn dementerend. Voor een van de dames was het wel érg nieuw allemaal: “dit heb ik nog nóóit gedaan, bleef ze elke paar minuten herhalen. De jongen naast haar verzekerde haar elke keer opnieuw, op een even verraste toon,  dat het voor hem óók pas de eerste keer was. “Hij is een heel goede leraar, hoor”, complimenteerde ze hem tegenover mij. Intussen hadden ze samen dikke pret.

Niet alle ouderen kunnen hun beide handen goed gebruiken. De kinderen zijn dan ‘de handen’, maar de beslissingen nemen ze samen. Er was ook een dame met afasie bij. Toch was er goed contact, want het kind naast haar vroeg haar van alles en dan knikte ze of wees ze het aan.
Ik ben erg onder de indruk van de opgewekte houding van de ouderen en de vanzelfsprekende toewijding van de kinderen tijdens het samenwerken.

Het prettige van was is, dat het soepel werkt, niet uitdroogt en niet hard wordt. Als iets mislukt kun je gewoon opnieuw beginnen. Maar dat is tevens een nadeel, want boetseerwas die te warm wordt, wordt te zacht. Het gaat aan de handen kleven en blijft niet goed in vorm. Het is behoorlijk warm in het verpleeghuis, daarom leggen we de werkstukken heel voorzichtig weg tot de volgende week. Als ze af zijn bewaren we ze zolang op een koele plaats.

De laatste hand

Een week later maken de duo’s hun werk af. De bewoners en de kinderen leren elkaar steeds beter kennen, de sfeer is vertrouwelijker. Als de bloemen af zijn, gaan de makers samen op de foto. Je ziet de trots.

Afscheid

De leerlingen brengen de bewoners naar hun kamer en nemen afscheid. Dat is weer een emotioneel moment. En ook heel warm: de leerlingen geven ‘hun’ oudere een klein zelfgemaakt cadeautje. Een van de oudste bewoners heeft een bijzondere verrassing voor de jonge gasten: iedereen mag een paar zelfgebreide sloffen uitzoeken!

Ouderen en kinderen boetseren samen

Dat is heel bijzonder om mee te maken. Wat zou ik het geweldig vinden als we deze ervaring een beetje vast kunnen houden en we alle bloemen samen tot een blijvend aandenken in brons kunnen laten gieten!

bloemen groep 1 en 2 Lindestede
De bloemen van de eerste en tweede groep

Een bloeiend voorjaar in Lindestede

jong en oud boetseren samen

Het voorjaar is nog niet begonnen, hoewel… in de tuin staan de eerste groene sprietjes van de sneeuwklokjes al boven de grond. En we hebben gezien dat de dagen weer gaan lengen. Het voorjaar is toch al, heel pril, in aantocht.

Jong en oud boetseren samen verse bloemen van was

Dat kunnen we helemaal goed merken in Wolvega. Vanmorgen schiepen acht leerlingen uit groep 8 van de Sint Franciscusschool samen met acht bewoners van verpleeghuis Lindestede nieuwe bloeivormen van was.

Inspiratie

Op de tafel stonden vazen met bloemen als inspiratie. Er lagen tijdschriften vol bloeiende planten, evenals tuinboeken en flora’s. In tweetallen bekeken de leerlingen en de ouderen de plaatjes in de boeken, roken aan de bloemen en voelden hoe die in elkaar zaten. Intussen maakten ze kennis met elkaar.

‘Vroeger was een heel andere tijd’

De leerlingen en ouderen gingen met elkaar in gesprek terwijl ze samen aan de wasbloemen werkten. Met sommigen klikte het meteen, anderen hadden wat meer tijd nodig voordat er een gesprek op gang kwam. Een van de dames vertelde dat zij vroeger op school zulke dingen nooit deden:  ‘Dat was een heel andere tijd’. Ze voelde zich daardoor erg onhandig en liet het werk dan ook graag over aan de jongen naast haar. Een meneer maakte heel geconcentreerd gedetailleerde bloemen die allemaal plat waren, als viooltjes. En een tweetal boetseerde een bloem zó vol bloemblaadjes dat hij zwaar werd van de was.

Er zijn composiet-bloemen gemaakt, volle rozen en tere kelkjes. En wat was het gezellig en wat hebben ze genoten van elkaar en het boetseren! Volgende week vrijdag gaan ze verder.

In de Stellingwerver stond vanmiddag al een vrolijk bericht